Erlik han: Doğu-"tenger"i

yeraltı aleminin efendisidir (Yeraltı alemi=Yerlik/Erlik). Erleg han. kötülüğü sembolize eden bir tanrı sıfatıdır. Erlik han dünyanın yaradılışında etki tepki yasaları cerçevesinde Tengri onu yeraltı aleminin efendisi kıldı. Erlik han yeraltı aleminin en alt katında yeşil demirden bir sarayda, gümüşten bir tahtın üzerinde oturur. Orada kendine koyu kırmızı parlıyan ve çok az ışık veren bir güneş yaratmıştır. Emirinde dokuz semerli boğası vardır. Kıranları yapan tanrınin sıfatıdır.. Kızları Kara Kızlar kuttörenleri sırasında kamları baştan çıkarıp, onların başarısız olmalarına neden olurlar.

3 tane Kara kızları: kuttörenleri sırasında kam'ları baştan çıkarıp, onların başarısız olmalarına neden olurlar.

Obur Kuvakaycı: Erlik’in oğlu ve temsilcisi.

Kara-döö ve Kök-döö: yeraltının iki hükümdarı.

Yedi başlı cadı: kutsal kavaktaki kartal yavrularını yiyen ejderha”, “yeraltının iki hükümdarı Kara-döö ve Kök-döö”, “yeryüzünde bir çukur içinde bulunan ve sonra kötü olduğu anlaşılan Coyun-Kulak

Alkarısı: Umay koruyucu iyesinin zıttıdır. Yeni doğum yapan kadınlara ve yeni doğan çocuklara musallat olur.

Kara-Kula: Yer altı dünyasının kağanı, bu dünyanın asıl hâkimi “Erlik”in kızıyla evlidir ve “yedi kat yer altı”ndan gelerek, yeryüzünü ele geçirir, halka zulmeder. “Kara-Kula’nın nefesi, dikili ağaçları kırar, dağları dondurur, yeryüzünde sap-kök bırakmaz.” Bu, yeryüzündeki insan ve diğer canlıların varlığını sürdürmesi için gerekli tabii düzenin bozulması, felakete maruz kalmasının açık bir ifadesidir ve kaynağı yeraltının karanlık güçleridir. Tasarıma ilişkin daha genel bir ifadeyle, “Karanlık Yeraltı”, “Kutsal Gök”e ve himayesinde bulunanlara karşı bir tehdit unsuru ve kaynağıdır.

Çılan (Yılan)/Mongus: Bir Altay efsanesinde yeraltının hakanı yedi kat yerin altında yaşayan Çılan (Yılan)/Mongus idi.

Aybıstan: Yeryüzünü talan eden kara iye

yetmiş kara Kurt:

doksan kara boğa:

7 kara dağ:

Yedi başlı cadı: kutsal kavaktaki kartal yavrularını yiyen ejderha.

Birbirine eş 7 bahadır: Bu bahadırlar yeraltı yukarı alemden yeraltın alieminde bir işini haletmek istyenlere yardımcı olurlar.

En alt katt: zehir sarısı deniz

kutsal kavak ağacı: Alt ucu yeraltına bağlıdır, o hayat ağacıdır.

Coyun-Kulak: bir çukur içinde bulunan ve sonra kötü olduğu anlaşılmış

Körmöz (Moğol.: Utha): Ölmüş şamanların ruhlarıdırlar. Körmözler daima canlı şamanların yanında bulunurlar, onlara yol gösterip yardımcı olurlar. Körmözler birçok şaman kuşaklarının tecrübesine sahiblerdir. Iyi ve kötü Körmözler vardır. Ayrıca Körmözler yeni ölen insanların ruhlarına yol gösterirler ve onları gitmeleri gereken yere götürürler.

Burhan: Burhanlar çok güçlüdürler ve bir şaman onları etkiliyemez. Eğer bir insanı hasta ettilerse, sadece hastayı rahat bırakmaları rica edilebilir. Sadece çok güclü bir yardımcı ruhu olan bir şaman, bir Burhanı kontröl edebilir. Bu uygulamadan sonra o Burhan bir Ongun'un içinde tutulan Ongun ruhu olur. Kara iyeler, Karanlık ve loş yerleri, iyi olmayan kokuları ve temiz olmayan sapa yerleri seçerler, ayrıca harabeler, su kenarları gibi alanları seçen kara iyeler de vardır. Güneşin batması, “yerin mühürlenmesi” olarak bilinir. Bu saatlerden sonra birçok işlem yapılmaz. Mesela eşikten dışarıya sıcak su dökülmez. Kara iyelerin zarar görebileceği ve onların intikam alabileceklerine inanılır. Yeraltına ait iyeler veya başka güçlü varlıkların büyük bir bölümünün mutlaka “kötü” veya “şeytanî” olmadığını, bunların genel olarak içinde zamanla meydana gelen değişiklikler sonucu, bulundukları konumdan düşmüş yerli iyeler olduğunu ve yeraltının “kutsal”ları olarak bunların hiçbir aşağılama veya kötülemeye maruz kalmadıklarını ifade edebiliriz .

Satılay: Kötülük tanrıcası. Erlik hanın emrindedir. Insanların dengesini bozar, yoldan çıkarır ve ruh hastalıkları getirir. Çaresiz insanları intihar etmeye ikna eder.